Εφημερίδα Καθημερινή

Γνωριμία με ένα φυτό: Καιρός για κάστανα.


Ημερομηνία:  11-01-11

Οι καρποί της καστανιάς είναι κατάλληλοι για το εορταστικό τραπέζι

Των ΟΡΕΣΤΗ ΔΑΒΙΑ, ΑΝΔΡΕΑ ΖΗΚΟΥ

Λίγο πριν από τα Χριστούγεννα, περπατώντας στους δρόμους της πόλης, σε παίρνει η μυρωδιά από τα ψητά κάστανα. Είναι η εποχή που εμφανίζονται οι καστανάδες, αφού τα φρέσκα κάστανα μόλις έχουν φτάσει στην αγορά.

Το κάστανο, προαιώνια τροφή των φτωχών, στις μέρες μας θεωρείται καρπός κατάλληλος για το εορταστικό τραπέζι. Στη χώρα μας έχαιραν ανέκαθεν μεγάλης εκτίμησης, ιδίως στα ορεινά χωριά, όπου, παραδοσιακά, σιγοψήνονται στο τζάκι. Παρότι τα κάστανα χαράσσονται υποχρεωτικά, γιατί αλλιώς σκάνε με κρότο, αρκετά κάνουν και πάλι τη ζημιά την ώρα που τα βγάζουμε από τη χόβολη. Από το χαρακτηριστικό τους αυτό γνώρισμα δημιουργήθηκε η λαϊκή ρήση «βγάζω τα κάστανα από τη φωτιά». Κάστανα όμως χωρίς καστανιά δεν γίνονται. Για την ευρωπαϊκή καστανιά (Castanea sativa), λοιπόν, ο λόγος, το πιο διαδεδομένο είδος, που αυτοφύεται στις ημιορεινές περιοχές των παραμεσόγειων χωρών. Πρόκειται για ένα μεγάλο, φυλλοβόλο δέντρο, που φτάνει σε ύψος τα 30 μ., σχηματίζοντας τεράστιους κορμούς. Τα φύλλα της είναι απλά, πριονωτά, με σκούρο πράσινο χρώμα. Θεωρείται από τα ομορφότερα φυλλοβόλα δέντρα της Μεσογείου. Στην κεντρική Ευρώπη μάλιστα φυτεύεται συχνά σε πάρκα και σε μεγάλους ιδιωτικούς κήπους.

Παρ’ όλα αυτά, η καστανιά δεν καλλιεργείται παντού. Το έδαφος πρέπει να είναι αμμώδες, με καλή αποστράγγιση, όξινο και με χαμηλή περιεκτικότητα σε ασβέστιο. Προτιμά επίσης ημιορεινές περιοχές, με αρκετές βροχοπτώσεις και όχι πολύ έντονη θερινή ξηρασία. Αν, όμως, βρει τον τόπο που της ταιριάζει, η καλλιέργειά της δεν έχει ιδιαίτερες απαιτήσεις και χρειάζεται ελάχιστη φροντίδα.

Ευδοκιμεί στα ορεινά

Για πολλά χρόνια η καστανιά ήταν βασικό αγροτικό προϊόν σε αρκετές περιοχές της Ελλάδας.

Τις τελευταίες δεκαετίες, οι ορεινές περιοχές εγκαταλείπονται και μαζί οι καλλιέργειες καστανιάς, που μετατρέπονται σταδιακά σε καστανοδάση, ικανά να μαγέψουν τον επισκέπτη με τη μεγαλοπρέπεια των δέντρων τους. Σήμερα, υπάρχουν καστανοδάση σε όλη την επικράτεια: από το Άγιο Όρος και το Πήλιο μέχρι τη Λέσβο, τον Ταΰγετο και την Κρήτη.

Υγιεινή τροφή

Στην αρχαιότητα, τα κάστανα αποτελούσαν σημαντικό μέρος της διατροφής, μια και είναι ιδιαίτερα θρεπτικά. Είναι μια πολύ υγιεινή τροφή, καθώς περιέχουν λίγα λιπαρά (λιγότερο από 2%) και καθόλου χοληστερόλη, ενώ, αντιθέτως, είναι ιδιαίτερα πλούσια σε σύνθετους υδατάνθρακες και ίνες, βιταμίνη C, μαγνήσιο και φώσφορο. Παρότι προκαλούν γρήγορα αίσθημα κορεσμού, η θερμιδική τους απόδοση (245 θερμίδες/100 γρ. τα ψητά, 130 θερμίδες/100 γρ. τα βρασμένα) είναι περίπου τρεις φορές μικρότερη από αυτήν των καρυδιών, των αμυγδάλων και των φουντουκιών. Η σύγχρονη διαιτητική τα θεωρεί κατάλληλη τροφή για νεφροπαθείς και όσους παρουσιάζουν προβλήματα καρδιάς ή κυκλοφορικού. Επιπλέον, καθώς έχουν μέτριο γλυκαιμικό φορτίο (15 στα 100 γρ. βρασμένων), η λελογισμένη κατανάλωσή τους δεν απαγορεύεται σε άτομα που πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη και στους παχύσαρκους.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s