ΒΒΚΚ · Δημοσίευση

Τι έγραψε το περιοδικό VITA – 01 Σεπτεμβρίου 2007


Ξενάγηση στο Βοτανικό Κήπο των Κρουσσίων.

Γράφει ο Γιάννης Σπαντιδάκης

O Βαλκανικός Βοτανικός Κήπος των Κρουσσίων, από τους νεότερους βοτανικούς κήπους του ευρωπαϊκού χώρου, καταλαμβάνει συνολική έκταση 310 στρεμμάτων σε προστατευμένη από τις διεθνείς συνθήκες ΝΑTURA και RAMSAR περιοχή. Ιδρύθηκε από το Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) με πρωτοβουλία και υπό την επιστημονική επίβλεψη της ερευνήτριας γεωπόνου κ. Ε. Μαλούπα και χρηματοδοτείται από το κοινοτικό πρόγραμμα INTERREG II. O κήπος είναι ένας από τους 2.300 βοτανικούς κήπους που υπάρχουν σε όλο τον κόσμο και η δημιουργία του αποσκοπεί κυρίως στην ανάδειξη, διαφύλαξη και αξιοποίηση της βαλκανικής χλωρίδας, στη δημιουργία τράπεζας ζωντανού γενετικού υλικού, αλλά και στη συμβολή της ελληνικής χλωρίδας σε εκπαιδευτικά και αγροτουριστικά προγράμματα. Αναλυτικότερα, τα ουσιαστικά οφέλη που αναμένονται από την προσπάθεια αυτή είναι:

– Προστασία, ανάδειξη και προβολή της σημασίας της μεσογειακής χλωρίδας, τμήμα της οποίας είναι και η ελληνική.

– Σύσταση τράπεζας γενετικού υλικού για τη διαφύλαξη της γενετικής καθαρότητας και τη γενικότερη προστασία κυρίως των ειδών που κινδυνεύουν, αλλά και τον πολλαπλασιασμό και διάδοση των σημαντικών, για λόγους φαρμακευτικούς, αρωματικούς, κηποτεχνικούς κ.λπ., ειδών.

– Διαμόρφωση και εφαρμογή προγραμμάτων εκπαίδευσης, αγροτουρισμού, προσανατολισμού σε αναζήτηση νέων εναλλακτικών καλλιεργειών, αλλά και διακρατικών επιστημονικών συναντήσεων και συνεργασιών.

Διάταξη και οργάνωση του κήπου

Το 1996, για τη δημιουργία του παραχωρήθηκε από το Δήμο Κρουσσίων ο χώρος και έκτοτε έχουν γίνει πολλά βασικά έργα υποδομής (περίφραξη μήκους 5.600 μ., σύστημα κεντρικού και περιφερειακών δρόμων, συνολικού μήκους 7.000 μ., σύστημα άρδευσης, δύο τεχνητές λίμνες 1.400 τ.μ. για την ανάπτυξη των υδροβίων φυτών κ.λπ.). Το μισό της έκτασης του κήπου καλύπτεται από φυσική βλάστηση (όπου κυριαρχούν είδη των γενών Δρυς, Φράξος, Γαύρος) σε έκταση 150 στρ. και στο υπόλοιπο φιλοξενούνται συλλογές ενδημικών φυτών της Ελλάδος και των Βαλκανίων, που συνεχώς αυξάνονται. Σημειώνεται ότι στη χώρα μας καταγράφονται περίπου 5.000 είδη φυτών από τα 8.000 που βρίσκονται στα Βαλκάνια και τα 100.000 όλου του πλανήτη. O Κήπος των Κρουσσίων φιλοξενεί περί τα 1.100 είδη και υποείδη, αριθμός που συνεχώς αυξάνεται χάρη στη συλλογή νέων ειδών. Πέρα όμως από τη βοτανολογική διάταξη και οργάνωση του κήπου, παρέχεται στον επισκέπτη η ευχέρεια να ζήσει τη Φύση διασχίζοντας το χώρο, και να σχηματίσει τις πρώτες εντυπώσεις από το μεγαλείο της ή να διεισδύσει βαθύτερα στα μυστικά της. Ένα λεπτομερές σχεδιάγραμμα, που παρέχεται στην υποδοχή του Βοτανικού Κήπου, καθοδηγεί τον επισκέπτη με κάθε λεπτομέρεια, δίνοντάς του τις απαραίτητες περιγραφές και πληροφορίες για τα φυτά και τη φιλοσοφία του χώρου. O κήπος, βέβαια, παρουσιάζει διαφορετική εικόνα κάθε εποχή και κανείς πρέπει να τον επισκεφτεί πολλές φορές για να απολαύσει την ομορφιά του.

Ο Κήπος των Αισθήσεων

Η αρχή γίνεται από τον «Κήπο των Αισθήσεων», που σχεδιάστηκε με κεντρική ιδέα ο επισκέπτης να απολαύσει το περιβάλλον και με τις πέντε αισθήσεις. Στη διαδρομή μας ξεχωρίζουμε, από τις πολλές, τις εξής πιο ενδιαφέρουσες ενότητες:

– Καλλωπιστικά παρτέρια: Με ανάλογα φυτά που χρησιμοποιούνται στην κηποτεχνία.

– Αρωματικά φυτά: Που διακρίνονται για το άρωμα των φύλλων ή των λουλουδιών τους, χάρη στο αιθέριο έλαιο που περιέχουν (λεβάντα, θυμάρι, φασκόμηλο).

– Υγρόφιλα φυτά: Που διαβιούν σε παρόχθιες ή παραλίμνιες περιοχές (ιτιά, νούφαρα, ίρις η ψευδάκορος, τύφα κ.λπ.).

– Βολβώδη: Ίρις, τουλίπα, ανεμώνη.

– Βραχόκηπος (Πετρόκηπος): Με φυτά που αντέχουν σε πετρώδεις ή άγονες ορεινές εκτάσεις.

– Μυριστικός κήπος: Με συλλογή ειδών θυμαριού που απαντώνται στα Βαλκάνια.

– Οπωρώνας: Με διάφορα είδη δένδρων που παράγουν οπώρες (φρούτα για νωπή κατανάλωση).

– Φαρμακευτικός κήπος: Περιλαμβάνει τα φυτά που δίνουν πρώτη ύλη στη φαρμακευτική βιομηχανία ή έχουν αποδεδειγμένη φαρμακευτική αξία από την εποχή του Θεόφραστου και του Διοσκουρίδη.

– Αργυρόχρωμος κήπος: Όπου περιλαμβάνονται φυτά με φύλλωμα που έχει γλαυκό (ασημένιο, αργυρόχρωμο) χρωματισμό και ευδοκιμούν συνήθως στις ηλιόλουστες, αλλά ξηρές περιοχές της Μεσογείου.

– Παραθαλάσσιος κήπος: Με φυτά που αντέχουν στα αλμυρά και αμμώδη παραλιακά σημεία (λειμονίαστρο, αρμυρίκι, κρίταμο).

– Λευκοί κρίνοι (κρίνοι της Παναγιάς)

– «Αθώα» φυτά: Με συλλογή φυτών που αποκαλούνται έτσι κατ’ ευφημισμόν γιατί, ενώ φαίνονται αθώα, δεν είναι και δεν τρώγονται από τα φυτοφάγα ζώα, αλλά προκαλούν ανωμαλίες, μέχρι και δηλητηριάσεις (πικροδάφνη, ρετσινολαδιά, κώνειο).

Τα ενδιαφέροντα σημεία

– Το Μονοπάτι της Βιοποικιλότητας: κύριο σημείο των εκπαιδευτικών διαδρομών, για να κατανοηθεί η σημασία της βιοποικιλότητας στην εξέλιξη και η διατήρηση της ζωής και της αλληλεξάρτησης των βιολογικών κύκλων των διάφορων όντων του πλανήτη.

– O Θαμνώνας: όπου συνυπάρχουν διάφορα είδη θάμνων, όπως πικροδάφνη, μυρτιά, κρανιά κλπ.

– O Δενδρώνας: όπου φιλοξενούνται διάφορα σημαντικά είδη, όπως η δρυς (βελανιδιά), η κερκίς (κουτσουπιά ή δένδρο του Ιούδα), η φλαμουριά (τιλιά), η σημύδα κ.λπ.

– Λιβαδική βιοποικιλότητα: Με συλλογές διαφόρων βαλκανικών λιβαδικών φυτών κατάλληλων για την κτηνοτροφία.

– Υποαλπικά φυτά: Όπου συγκεντρώνονται φυτά της υποαλπικής ελληνικής ζώνης (υψόμετρο άνω των 1.700 μ. και μέχρι τα 2.500 μ., όπου αρχίζει η αλπική ζώνη).

– Τεχνητές λίμνες: Με υδροχαρή ή παρόχθια φυτά.

– Επιτόπια προστασία (in situ) των ειδών ορχιδέας: Στα οποία ή χώρα μας είναι πλουσιότατη (σεράπια, δακτυλόριζα, κεφαλάνθηρο, οφρύς κ.λπ.).

Στηρίξτε τη μοναδικότητά του! Ιστορικά, πρέπει να αναφερθεί ότι ο Κήπος Κρουσσίων είναι ένας από τους δέκα βοτανικούς κήπους που ήδη λειτουργούν στην Ελλάδα και είναι μέλος του Διεθνούς Δικτύου Βοτανικών Κήπων και του Δικτύου Ανταλλαγής Αυτοφυούς Γενετικού Υλικού. (O πλέον οργανωμένος, αλλά όχι πολύ πλούσιος ακόμη, είναι ο Βοτανικός Κήπος Ι. και Α. Διομήδους, που βρίσκεται στο νούμερο 401 της Ιεράς Οδού.)

Περισσότερες πληροφορίες μπορούν να αναζητηθούν στα site:

http://www.bbkk.gr (Βοτανικός Κήπος Κρουσσίων) και

http://www.fbf.gr (Φίλοι της Βαλκανικής Χλωρίδας).

Κλείνουμε την περιγραφή αυτή με την ελπίδα να αυξηθεί ο αριθμός των επισκεπτών, αλλά και την ευχή ο κήπος να προβληθεί και να υποστηριχτεί περισσότερο από τους ενεργούς πολίτες και το κράτος.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s