Πολλά πράγματα είναι μπροστά στα μάτια μας αλλά πρέπει κάποιος άλλος να μας κάνει να τα δούμε. Κάποτε, σε μια ανάλυση της στρατηγικής σημασίας τους, γράφτηκε για τα νησιά του Αιγαίου ότι, σε περίπτωση πολεμικής σύρραξης, ήταν όλα μαζί ένα αεροπλανοφόρο που μας είχε κάνει δώρο η Φύση και δεν είχαμε πληρώσει δραχμή για να το αποκτήσουμε.

Σύρος, http://laikisyneleusisyrou.blogspot.com
Χανιά, http://aganaktismenoixania.blogspot.com
Κόρινθος, http://perivolakia.gr
Άρτα, http://aganaktismenoisthnarta.blogspot.com
Καλαμάτα, http://aganaktismenoikaistinkalamata.blogspot.com
Γιαννιτσά, http://realdemocracygiannitsa.blogspot.com
Τήνος, http://aganaktismenoi-tiniakoi.blogspot.com
Πάτρα, http://patras-democracy.blogspot.com
Λαμία, http://patras-democracy.blogspot.com
Πρέβεζα, http://politesprevezas.eu
Τρίκαλα, http://aganaktismenoi-trikala.blogspot.com
Κεφαλονιά, http://www.stopcrisis.gr
Σαντορίνη, https://www.facebook.com/pages/Αγανακτισμενοι-ΣΤΗ-Σαντορινη/151547581582902
Λάρισα, http://aganaktismenoilarisas.blogspot.com
Αίγινα, http://aganaktismenoi-aiginas.blogspot.com
Ικαρία, http://aganaktismenoi-ikarias.blogspot.com
Σητεία, http://aganaktismenoisitias.blogspot.com
Πτολεμάϊδα, http://aganaktismenoipolitesptolemaidas.blogspot.com
Μυτιλήνη, http://aganaktismenoi-mytilene.blogspot.com
Ξυλόκαστρο, http://denpaeiallo-xylok.blogspot.com
Βέροια, http://www.agapoveria.gr
Μέγαρα, http://laikisinelefsimnp.blogspot.com
Σπάρτη, http://aganaktismenoi-spartis.blogspot.com
Χίος, http://www.aganaktismenoi-chios.gr
Κιάτο, http://www.plateiakiatou.gr/site
Μολάοι, http://plateiamolaon.wordpress.com
Ύδρα, http://hydra-aganaktismenoi.blogspot.com
Οι παραπάνω σύνδεσμοι αποτελούν ορισμένες μόνο από το σύνολο των προσπαθειών στον ελλαδικό χώρο.
Ηλιόσποροι – www.iliosporoi.net
Πρωτοβουλία δικτύωσης “ένας άλλος κόσμος” – www.enasalloskosmos-community.net
Ηλιόσποροι – δίκτυο πληροφόρησης και ενεργοποίησης νέων για την κοινωνική και πολιτική οικολογία /// www.iliosporoi.net /// www.myspace.com/iliosporoi /// iliosporoi facebook /// iliosporoi twitter
iliosporoi – infoaction youth network on social and political ecology /// www.iliosporoi.net /// www.myspace.com/iliosporoi /// iliosporoi facebook /// iliosporoi twitter

Το 1ο Περιβαλλοντικό Συνέδριο Θεσσαλίας έχει ως στόχο τη παρουσίαση επίκαιρων επιστημονικών ερευνών και εργασιών από ειδικούς επιστήμονες στους τομείς της προστασίας και αποκατάστασης  περιβάλλοντος. Στοχεύει να δημιουργήσει ένα βήμα για την ανταλλαγή ιδεών μεταξύ της επιστημονικής κοινότητας, εκπαιδευτικών, μη κυβερνητικών οργανώσεων, ενδιαφερόμενων πολιτών, καθώς και της τοπικής αυτοδιοίκησης. Συγκεκριμένα, οι ομιλητές θα παρουσιάσουν τα αποτελέσματα της έρευνάς τους σε θέματα σχεδιασμού και διαχείρισης περιβάλλοντος, διαχείρισης αποβλήτων, προστασίας οικοσυστημάτων και ορεινών και αγροτικών περιοχών, περιβαλλοντικής ευαισθησίας και βιώσιμης ανάπτυξης, με έμφαση στα θέματα που απασχολούν την περιοχή της Θεσσαλίας.

Οι εργασίες που θα παρουσιαστούν στο συνέδριο (είτε ως προφορικές ανακοινώσεις, είτε ως πόστερ) θα δημοσιευτούν στα πρακτικά του συνεδρίου. Τα πρακτικά του συνεδρίου θα δοθούν στους συμμετέχοντες κατά τη διάρκεια του συνεδρίου.

Καλούμε όλους τους επιστήμονες, ερευνητές και επαγγελματίες, που δραστηριοποιούνται σε αυτά τα ερευνητικά πεδία να παρουσιάσουν τις εργασίες τους.
Παρακαλούμε να δηλώσετε εγκαίρως την προτίμησή σας για προφορική ή αναρτημένη ανακοίνωση και να υποβάλετε την συμμετοχή
σας ως αρχείο *.doc στη γραμματέα του συνεδρίου έως τις 31/03/2012.

Μπορείτε να βρείτε περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το συνέδριο στην ιστοσελίδα:

http://www.env1.prd.uth.gr

Για ερωτήσεις μπορείτε να απευθυνθείτε στη γραμματέα του συνεδρίου κ. Βίκυ Μανάκου:
Τηλ.: 2421074282, Φαξ: 24210 74276, Κινητό: 6973328909, E-mail: vmanak@uth.gr

Εκ μέρους της Οργανωτικής Επιτροπής,

Βίκυ Μανάκου
Γραμματέας Οργανωτικής Επιτροπής
Συνεδρίου

Θεσσαλονίκη 02/12/11

Το κέντρο «ΔΗΜΗΤΡΑ» Θεσσαλονίκης (πρώην ΚΕΓΕ),  σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας έχοντας ως στόχο:

• Την ανάπτυξη του αγροτικού τομέα της περιοχής μας αλλά και της χώρας γενικότερα,
• Την αναζήτηση διεξόδων στα κοινωνικά και οικονομικά αδιέξοδα από τη σημερινή άσκηση της γεωργικής δραστηριότητας,
• Τη διερεύνηση βιώσιμων εναλλακτικών λύσεων άσκησης της γεωργίας,

Διοργανώνει για το Δεκέμβριο τις παρακάτω Ημερίδες

• Πέμπτη 8 Δεκεμβρίου  2011 και ώρα 09:00 πμ,

Ημερίδα με θέμα:  «Σαλιγκαροτροφία, Οργάνωση και διαχείριση μιας μονάδας εκτροφής σαλιγκαριών (ανοικτού – κλειστού τύπου)»

Ομιλητής: _κος Νικολαϊδη Αβραάμ Γεωπόνο του ΕΛ.Ο.Γ. – ΔΗΜΗΤΡΑ

• Δευτέρα12Δεκεμβρίου  2011και ώρα09:00πμ,

Ημερίδα με δύο θέματα:

1.  « Αξιοποίηση των Αυτοφυών Αρωματικών Ειδών της Ελληνικής Χλωρίδας μέσω της καλλιέργειας τους,»

Ομιλήτρια: Δρ Ελένη Μαλούπα, Τακτική Ερευνήτρια του Κέντρου Γεωργικής Έρευνας Βόρειας Ελλάδας  (ΕΛ.Ο.Γ. – ΔΗΜΗΤΡΑ  (πρώην ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. )

2.  «Αξιοποίηση φυτών της Ελληνικής Χλωρίδας».

Ομιλήτρια: Διαμάντω Λάζαρη, Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρμακογνωσίας ΑΠΘ, Εργαστήριο Φαρμακογνωσίας, Τμήμα Φαρμακευτικής, ΑΠΘ.

• Πέμπτη15Δεκεμβρίου  2011και ώρα09:00πμ

Ημερίδα με δύο θέματα:

1. Καλλιέργεια Μανιταριών

Ομιλητής: κος Λιπώνης Γεώργιος Γεωπόνος της Διεύθυνσης Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας

2. Καλλιέργεια Τρούφας – Τρουφοφόρα φυτά -  αναφορά σε Κρανιά, Καστανιά, Δασικά είδη.

Ομιλητής: Δρ Στέφανος Διαμαντής, Δασολόγος πρώην Ερευνητής του ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.

Όλες οι ημερίδες θα υλοποιηθούν στις νέες εγκαταστάσεις του Κέντρου ΔΗΜΗΤΡΑ Θεσσαλονίκης που βρίσκονται στη Γεωργική Σχολή στη Θέρμη – δίπλα στο Κέντρο Υγείας Θέρμης (ακολουθεί σχεδιάγραμμα),

Για κάθε ημερίδα έχει ανακοινωθεί πρόσκληση με το αναλυτικό πρόγραμμα  της εκδήλωσης.

Στην εκπαίδευση θα μπορούν να συμμετέχουν

1. Αγρότες του νομού Θεσσαλονίκης που ασχολούνται με τις αντίστοιχες καλλιέργειες.
2. Ενδιαφερόμενοι που θέλουν υπεύθυνη και εμπεριστατωμένη ενημέρωση.

Παρακαλούνται όσοι ενδιαφέρονται να δηλώσουν συμμετοχή στο Κέντρο «ΔΗΜΗΤΡΑ» Θεσσαλονίκης

τηλέφωνο  2310 472 300

& ΦΑΧ 2310 473 213

Για το κέντρο “ΔΗΜΗΤΡΑ” Θεσσαλονίκης δείτε το συνημμένο: Ημερίδες

Παρασκευή, 18 Νοέμβριος 2011 12:20, Λάζαρος Τυρεκίδης

οιήστε

Την Τρίτη 15-11-2011 έληξε η συζήτηση γύρω από τη Δημόσια Διαβούλευση τριών Διεθνών Πλειοδοτικών διαγωνισμών για τα δικαιώματα έρευνας και εκμετάλλευσης Δημοσίων Μεταλλευτικών χώρων στη Βόρεια Ελλάδα και ειδικότερα στις γεωγραφικές ενότητες Κιλκίς και Ροδόπης.

Ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Νομού Κιλκίς προσπάθησε να αναρτήσει στα σχόλια της Διαβούλευσης ένα κείμενο, το οποίο όμως δεν εγκρίθηκε και δεν εμφανίστηκε στη συζήτηση.

Το παραθέτουμε αυτούσιο παρακάτω:

« Ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Νομού Κιλκίς δηλώνει την αντίθεσή του στη διάθεση δημοσίων εκτάσεων για την εξόρυξη μεταλλευμάτων κυρίως χρυσού, χαλκού στα Κρούσσια και στο Σκρα Κιλκίς καθώς:

1. Η επεξεργασία των προϊόντων εξόρυξης είναι επικίνδυνη για τη δημόσια υγεία των κατοίκων καθώς χρησιμοποιούνται ουσίες ιδιαίτερα τοξικές (κυάνιο) στο διαχωρισμό των μεταλλευμάτων και ο κίνδυνος για τη μόλυνση του εδάφους και κατά συνέπεια του υδροφόρου ορίζοντα όλης της περιοχής είναι άμεσος. Η δε μολυσματική κατάσταση όταν δημιουργηθεί μετά είναι σχεδόν μη αναστρέψιμη.

2. Αυτού του τύπου οι εγκαταστάσεις είναι τραυματικές για το τοπίο ιδιαίτερα για σημεία υψηλού κάλλους και φυσικού πλούτου, όπως αυτά στα οποία αναφερόμαστε. Οι σύγχρονες μέθοδοι εκσκαφής είναι ιδιαίτερα έντονες και ταχείς και οδηγούν σε ουσιαστικά μη ελέγξιμη περιβαλλοντική επέμβαση.

3. Η όλη εγκατάσταση και δραστηριότητα παρά τις αρνητικές επιπτώσεις που θα φέρει σε περιβαλλοντικό επίπεδο δε θα ευνοήσει τον τόπο στο επίπεδο της ανάπτυξής του, καθώς δεν προβλέπεται ικανό μέρος του εξορύξιμου προϊόντος ή αντίτιμο της αξίας του να παραχωρείται στη δημοτική αρχή και κατά συνέπεια στους πολίτες αυτής, δεν θα απασχοληθεί σημαντικό ποσοστό κατοίκων των περιοχών κατά την παραγωγική διαδικασία καθώς η περιοχή δεν διαθέτει ούτε διέθετε ποτέ εξειδικευμένο προσωπικό σε μεταλλευτικές δραστηριότητες αλλά και ο αριθμός των ανειδίκευτων εργατών που απαιτεί λόγω της μηχανοποιημένης δραστηριότητας δεν αποτελεί απασχόληση ικανή που θα οδηγήσει στην ανάπτυξη του τόπου.»

Eισαγωγή

Μετά την αγάπη, πιο χιλιοτραγουδισμένος είναι ο θάνατος. Από το θάνατο πιο τραγουδισμένη είναι η αυτοχειρία. Λιγότερο μάλλον ο φόνος…  Κι από την αυτοχειρία, αυτή που τραγουδήθηκε πιο πολύ είναι εκείνη που έγινε με φαρμάκι. Η πράξη αυτή κατεγράφη από τη λαϊκή παράδοση σαν «φαρμάκωμα». Από τον Όμηρο  και τον Αριστοφάνη ως το δημοτικό τραγούδι, τον «Ερωτόκριτο», το Σολωμό και τον Παπαδιαμάντη.

Από το Σαίξπηρ ως το Νορβηγό νομπελίστα Κνουτ Χάμσουν…

Όπως το «κακό», όχι σπάνια, μετατρέπεται σε «καλό», έτσι και το φαρμάκι, παρ’ όλη την κυριολεκτική ή μεταφορική του τοξικότητα, αντί να υποβαθμίσει-δηλητηριάσει-σκοτώσει,αναγάγει-καθαρίζει-καθαγιάζει! Αναδεικνύεται σε μείζον μυθοποιητικό και δραματουργικό στοιχείο, ικανό όχι μόνο να μη σκοτώσει, μα να περάσει στην αθανασία τους χρήστες!

Αλλά κι όταν το αυτό καθ’ αυτό φαρμάκι δε σκοτώνει κυριολεκτικά, το κάνει μέσω της μεταφοράς και της αλληγορίας. Άλλες έννοιες, λέξεις και καταστάσεις εμφανίζονται το ίδιο πικρές, ντυμένες με το… κοστούμι του:

¨       Η ξενιτιά: «πικρό σαν δηλητήριο είναι το διαβατήριο…» (παλιό λαϊκό τραγούδι).

¨       Η σκλαβιά: «…η σκλαβιά πικρό φαρμάκι…» (αντάρτικο τραγούδι).

¨       Η προδομένη αγάπη: «σε πότισα ροδόσταμο με πότισες φαρμάκι» ( Ν. Γκάτσος).

¨       Ο πιο πικρός (σκληρός) λόγος: στον «Ερωτόκριτο» συναντούμε το Σπιθόλιοντα, το σκληρό Καραμανίτη, που ετοιμάζεται να πει στο Ρήγα «λόγια όλο φαρμάκι»:

«Όσο του μίλειε ο βασιλιός κι όσο μιλούν κ’ οι άλλοι,

τόσο και πλιόν η έχθρητα εγίνουντο μεγάλη·

και με φωνήν αγριώτατη, τρέμοντας το μουστάκι,

του Ρήγα πιλοήθηκεν με λόγ’ όλο φαρμάκι»

(μέρος δεύτερο, 947 – 950).

¨       Η ψυχική πικρία (που προκαλεί και πάλι η ξενιτειά):

«ξενιτεμένο μου πουλί και ντόπιο μου αηδονάκι η ξενιτιά σε χαίρεται κι εγώ πίνω φαρμάκι…» (δημοτικό δίστιχο)

¨       Στον «Ερωτόκριτο», πάλι, η παραμάνα της Αρετούσας Φροσύνη παραπονείται:

Πολλές φορές εγρύπνησα για να σ’ αποκοιμήσω

και να σου δώσω το βυζί, συχνιά να σε ταγίσω·

πολλές φορές μ’ εκάμασι τα κοπελίστικά σου

κ’ ήπια φαρμάκια και χολές για τα κουτσούνικά{1} σου».

(μέρος τρίτο, 95, 98)

¨       Η πιο πικρή ουσία. Γενικά κάθε τι που είναι πολύ πικρό:

«πίνει τον καφέ πικρό, φαρμάκι …»  (κοινώς λεγόμενο),

«τα λόγια του είναι φαρμάκι …»  (κατά το κοινώς λεγόμενο)

¨       Ακόμη και το κρύο, όταν είναι πολύ, περισσότερο κι από «δριμύ» ή απλά «διαπεραστικό», τι λέμε πως είναι; Φαρμάκι!

«Κάνει», λέμε, «ένα κρύο φαρμάκι!».

Αρχαίο: Φάρμακον, φαρμάκιον. Μεσαιωνικό:  Φαρμάκιν…

Το φαρμάκι εμφανίζεται πολύ συχνά στη δημοτική ποίηση ως φαρμάκιν{2}. Ο Θεόδωρος Πρόδρομος,{3} γράφει χαρακτηριστικά:

«οι δ’ άλλοι καταπίνουσιν αντίς νερόν, φαρμάκιν» στίχ. 2, 285 και … «αντίς ψωμίν, τον δρόλυκον{4}», στίχ. 418.

Στην κονταρομαχία, ξανά πάλι(!), του Ερωτόκριτου με τον Ηράκλη από την Έγριπο, ο Βιτσέντζος Κορνάρος γράφει παραστατικά:

«ο Ηράκλης απ’ την Έγριπον εσάλεψε δαμάκι,

γιατί επαραζαλίστηκε κ’ είναι να πιή φαρμάκι·

ήστεκεν ο Ρωτόκριτος κι ασάλευτος εγίνη

κ’ εφάνιστή σου ενίκησε στην κονταράν εκείνη»

(2, 1.435 – 1.438).

Όταν η στενή φίλη του Διονύσιου Σολωμού, Μαρία Παπαγεωργοπούλου, μαθαίνει ότι ο βενετσιάνος πιανίστας που αγαπά είναι παντρεμένος και αυτοκτονεί με δηλητήριο, ο εθνικός μας ποιητής γράφει την πιο διάσημη «φαρμακωμένη»{5}:

Συφορά! Σε θυμούμ’ εκαθόσουν

Στο πλευρό μου με πρόσωπο αχνό·

«Τι έχεις;» σούπα, και συ μ’ αποκρίθης:

«Θα πεθάνω, φαρμάκι θα πιώ».

(στρ. 3)

[…]

Τέτοια λόγια αν ημπόρειες ν’ ακούσης,

Όχ το στόμα σου τι ‘θελε βγη;

«Το φαρμάκι, που επήρα, και οι πόνοι,

Δεν εστάθηκαν τόσο σκληροί».

(στρ. 6)

[…]

«Κοίτα μέσα στα σπλάχνα μου, Πλάστη!

Τα φαρμάκωσα, αλήθεια, η πικρή,

Και μου βγήκε οχ το νου μου, Πατέρα,

Που πλασμένα μου τα ‘χες Εσύ·».

(στρ. 10)

Tο κώνειο

Δεν είναι λίγες οι στιγμές στην παγκόσμια λογοτεχνία που το δηλητήριο – φαρμάκι – φάρμακο παίζει καθοριστικό ή ακόμη και πρωταρχικό ρόλο. Όλα τα πράγματα, όμως, έχουν κάπου στο βάθος του χρόνου την αρχή τους. Και η αρχή της δραματουργικής πορείας για το φαρμάκι φαίνεται ότι βρίσκεται στο έτος 399 π.Χ.

Το έτος 399 π.Χ. είναι, κατά κάποιον τρόπο, το σημείο γένεσης της σωκρατικής ποίησης.{6} Αυτό που εκτίναξε δραματουργικά το Σωκράτη δεν ήταν η διδασκαλία του, ούτε η ζωή του. Ήταν ο θάνατός του. Η εκτέλεσή του με κώνειο. Εκεί που τελειώνει το νήμα της βιολογικής ζωής, αρχίζει ο μύθος. Το κώνειο από απλό φαρμάκι γίνεται το κλειδί που ανοίγει στο Σωκράτη την πόρτα της αιωνιότητας. Μπορεί βέβαια να τον φαρμακώνει-δηλητηριάζει, στέλνοντάς τον στο θάνατο, αλλά, από την άλλη, βλέπουμε πως «εξαγνίζει» τα πάθη. Ο Σωκράτης διαβλέπει εγκαίρως ότι, πλέον, είναι χρησιμότερος νεκρός παρά ζωντανός. Το κώνειο, αντί για το θάνατο, τον οδηγεί τελικά στην αθανασία…

Κι αν δούμε το θέμα μέσα από μιαν άλλη, πιο υπερβατική οπτική, μπορούμε, σχηματικά και συνοπτικά βέβαια, να σημειώσουμε:

¨       Το σώμα (κοινωνία) ασθενεί. Το άρρωστο μέλος του σώματος (Σωκράτης) πρέπει να πάρει φάρμακο (φαρμάκι – δηλητήριο – κώνειο). Το μέλος αποχωρίζεται από το σώμα (θάνατος – εξυγίανση – κάθαρση). Με τον τρόπο αυτό το σώμα (νομίζει ότι) σώζεται…

Η ετυμολογία

Συναντούμε δυο εκδοχές:

1. Η πιο συνηθισμένη{7}:

Από το κώνος (->κωνοφόρο), που θεωρεί ότι τα φύλλα του φυτού μοιάζουν με τον καρπό του πεύκου. Σύμφωνα με άλλη ερμηνεία, επειδή παράγει μια όζουσα υγρή ουσία, που έχει παρόμοια χαρακτηριστικά με το ρετσίνι του πεύκου.

2. Η πιο σπάνια{8}:

Από το κωνάω (->περιστρέφω κυκλικά). Σύμφωνα με την ερμηνεία αυτή, πήρε το όνομά του από τον ελιγμό και τη σκοτοδίνη που προκαλεί σε όσους το πίνουν.

Λαογραφικά

Σε διάφορες περιοχές της χώρας ονομάζεται «μαγκούτα», (βλάχικης προέλευσης{9}) «βρωμόχορτο», «καρμπούσα» και «κιρκούτα» (αλβανικής προέλευσης), «ασκοτιζάνα» και «ασκοτισάρα» (στην Κρήτη) και ακόμη «καρμπουδιά» ή «τσαμπουδιά».

Η ιστορία από τον Κάιν ως τον Ιουλιανό τον Παραβάτη…

Σύμφωνα με μια παλιά αγγλική παράδοση,{10} οι μίσχοι του κώνειου πήραν το χρώμα τους λόγω οίκτου για το σημάδι που βγήκε στο μέτωπο του Κάιν, όταν τον σκότωσε ο Άβελ.

Ο Ιπποκράτης (430 π.Χ.), αναφέρει (681, 4) τα κωνείου φύλλα και τον κωνείου καρπόν (890), στο «περί Αφόρων» σύγγραμμά του (224).

Για τον κωνείου καρπόν μιλά και ο Θεόφραστος (322 π.Χ.) στο «περί Φυτών Ιστορίας» (ΙΙ, 5, 3 και Ι, 9, 8, 3).

Ο επικός ποιητής Καλλίμαχος (260 π.Χ.), το αναφέρει στους «Ίαμβούς» του σαν «νάρθηκα» και σαν «καλαμοειδές φυτόν» (Ι,122) και με τον ίδιο τρόπο το αποδίδει και ο λεξικογράφος Ησύχιος (450; μ.Χ.).

Ο Πλούταρχος αναφέρει (80 μ.Χ.) ότι «η χώρα κάλλιστον μέλι και κώνειον ωκυμορώτατον αναδίδωσι» («Δίων» 58).

Ο Γαληνός (ιατρός, 163 μ.Χ.), γράφει ότι «οι ψάρες το κώνειον εσθίοντες ουδέν βλάπτονται» (6,567,14).

Ο λεξικογράφος Σουίδας (που έζησε περί το 960 μ.Χ.) το παραθέτει σαν «κόνιον, βοτάνη δηλητήριος, δια του ο μικρού δια το μέτρον του στίχου».

Προσπερνώντας, όμως, όλες τις παραπάνω ερμηνείες και αναφορές, φθάνουμε σε αυτές που θέλουν το κώνειο να είναι «το εκ του φυτού κωνείου παραγόμενον δηλητήριον, γνωστότατον απ’ αρχαιοτάτων χρόνων και πιθανώς από της εποχής των τριάκοντα τυράννων προς θανάτωσιν καταδίκων»{11}.

Με την ερμηνεία αυτή θα το αναφέρει:

¨       ο Αριστοφάνης (425 π.Χ.), όταν γράφει στους «Βατράχους», «κώνεια πιείν» (124 και 1051),

¨       ο ρήτορας Ανδοκίδης (415 π.Χ.), όταν αναφέρει πως «κώνειον πιόντες απέθανον» (3, 10), και οι Σωκρατικοί περιγράφοντας το θάνατο του Σωκράτη,

¨       «κώνειον πεπωκότα», γράφει ο Πλάτωνας στο έργο του «Λύσις» (219 Ε),

¨       «αποθνήσκειν αναγκαζόμενος το κώνειον έπιε», γράφει ο Ξενοφών (401 π.Χ.) στα «Ελληνικά» (2, 3, 56).

¨       Ακόμη και ο Ιουλιανός ο Παραβάτης (353 μ.Χ.) θα γράψει πως «ουδέν άμεινον διακείσεται των το κώνειον προσενεγκαμένων» (152,8).

Πρέπει να προσθέσουμε ακόμη ότι το κώνειο, εκτός από το Γαληνό, περιγράφεται και από το Διοσκουρίδη και το Νίκανδρο, οι οποίοι αναφέρουν τρόπους χρήσης{12} του, αλλά και τις επιπτώσεις της χρήσης, που οφείλονται στη δηλητηριώδη δράση της κωνεΐνης στο Κ.Ν.Σ. Τις δηλητηριώδεις ιδιότητές του αναφέρουν και οι Πλίνιος, Κέλσος και Σκριβώνιος Λάργος. Σαν αντίδοτό του, ο μεν Κέλσος συνιστά κρασί με απήγανο, ο δε Σκριβώνιος Λάργος το γάλα και ιδιαίτερα το γάλα γαϊδάρου.

Το κώνειο μπορεί να θεωρηθεί το πιο διάσημο δηλητήριο, το «υπέρτατο» φαρμάκι, γιατί είναι βέβαιο ότι χρησιμοποιήθηκε από πολύ παλιά για αυτοκτονίες (αναφερθήκαμε ήδη στους «Βατράχους» του Αριστοφάνη -1050- όπου η γυναίκα του Προίτου Αντεία αυτοκτονεί παίρνοντας κώνειο: «κώνεια πιείν») ή ακόμη και σε δολοφονίες με δηλητηριάσεις από κώνειο, όπως αναφέρει ο Οράτιος στα «Σατιρικά» (1). Ο Αιλιανός Κλαύδιος μάλιστα, ένας σοφιστής του 3ου μ. Χ. αι., στο έργο του «Ποικίλη Ιστορία» (Γ’, 37), αναφέρει ομαδικές αυτοκτονίες υπερηλίκων (αλλά άχρηστων, σύμφωνα με τα έθιμα της Κέας, γερόντων) με κώνειο! Ιστορείται, ακόμη, ότι με μίγμα κωνείου και μήκωνος{13} δηλητηριάστηκε ο Βρετανικός, με εντολή του Νέρωνα.

Ο πρώτος που αναφέρεται πως ήπιε κώνειο στην Ελλάδα φαίνεται να ήταν ο στρατηγός και πολιτικός Θηραμένης, που καταδικάστηκε σε θάνατο από τους τριάκοντα τυράννους, δεύτερος δε, σύμφωνα πάντα με το ρήτορα Λυσία (411 π.Χ.) στον «Κατά Ερατοσθένους» (ΧΙ, 5) λόγο του, ο Πολέμαρχος, χωρίς μάλιστα να είναι γνωστή η αιτία της καταδίκης του.

Ο Σωκράτης και το κώνειο

Όταν το 399 π.Χ. έρχεται η ώρα του Σωκράτη να πιει το κώνειο, αυτό έχει ήδη διαγράψει μια μεγάλη πορεία. Είναι τόσο γνωστό και πολυχρησιμοποιημένο, ώστε είναι πια ακριβέστατα γνωστή και καθορισμένη η δόση που χρειάζεται για να οδηγήσει κάποιον στο θάνατο. Η συνήθης δόση ήταν μια ολκή (περίπου 4,5 γραμμάρια). Λέγεται, μάλιστα, ότι αυτός είναι ο λόγος που δεν επέτρεψε ο δήμιος στον Σωκράτη να κάνει σπονδή πριν πιει το δηλητήριο. Αν η πρώτη δόση αποδεικνυόταν ανεπαρκής, χορηγείτο και δεύτερη, σπανιότερα δε και τρίτη! Για το λόγο αυτό ο δήμιος, μέσω του παρευρισκόμενου Κρίτωνα, συνιστά στο Σωκράτη να μη μιλά ζωηρά και θερμαίνεται, ώστε να μη χρειασθεί διπλή ή τριπλή δόση! Ο Θεόφραστος, μάλιστα, αναφέρει ότι ο θάνατος έρχεται χωρίς πόνους.{14}

Αναφέρεται ακόμη ότι με κώνειο θανατώθηκαν ο Φωκίων και τέσσερις πολιτικοί φίλοι του (318 π.Χ.). Σύμφωνα με άλλη πηγή,{15} ο Φωκίων, που υπήρξε συνετός αθηναίος πολιτικός, αλλά κατηγορήθηκε ως φίλος του Αλεξάνδρου, διώχθηκε από την Αθήνα στα Μέγαρα, όπου και αυτοκτόνησε πίνοντας κώνειο. Με τον ίδιο τρόπο θανατώθηκαν ακόμη  ο ρήτορας Αισχύνης (323 π.Χ.) και ο Φιλοποίμην (197 π.Χ.).

Το 19ο αι., τέλος, το κώνειο χρησιμοποιείτο στη συμβατική ιατρική ως παυσίπονο.

Από το φαρμάκι στο φάρμακο: από το «καλό» στο «κακό» και πάλι πίσω…

Όπως το «κακό» όχι σπάνια μετατρέπεται σε «καλό», έτσι και το φαρμάκι, παρ’ όλη την κυριολεκτική ή μεταφορική του τοξικότητα, αντί να υποβαθμίσει-δηλητηριάσει- σκοτώσει, φαίνεται ότι αναγάγει-καθαρίζει-καθαγιάζει! Αναδεικνύεται σε μείζον μυθοποιητικό και δραματουργικό στοιχείο, ικανό όχι μόνο να μη σκοτώσει, μα να περάσει στην αθανασία τους χρήστες! Αυτό προείδε, ίσως, και ο Σωκράτης και για τούτο δεν αρνήθηκε τη με κώνειο τιμωρία του. Για ορισμένους μάλιστα{16} δεν πρόκειται για εκτέλεση, αλλά για αυτοκτονία! Υπερθεματίζοντας άλλοι{17} υποστηρίζουν ότι ο Σωκράτης «…όχι απλώς αποδέχθηκε, αλλά επιζήτησε να εκτελεστεί η ποινή του θανάτου»!

Σημειώσεις:

1 Aπό το «κουτσούνα» (κούκλα). Γλωσσάρι στην έκδ. «Ερωτόκριτος» του Β. Κορνάρου, σελ. 374. Eκδ. «Ερμής», επιμέλεια: Στυλιανός Αλεξίου.

2 Δ. Δημητράκου: Μέγα Λεξικόν όλης της  ελληνικής γλώσσης, τόμ. ΙΕ, σελ. 7.572.

3 Λόγιος των χρόνων της βυζαντινής δυναστείας των Κομνηνών (γύρω στο 1.125 μ.Χ.), πιθανός δημιουργός των «προδρομικών» (ή φτωχοπροδρομικών…) ποιημάτων.

4 Δρόλυκος: (στη δημοτική, δρολύκι): η ασθένεια υδροκήλη. Tο συναντούμε και στα «Δημοτικά Τραγούδια» στη «Λαογραφία του Ν. Πολίτη»: «περίδρομον σ’ εστείλασαν και σφάχτην και δρολύκι» (1.217) (όπως σημείωση 2, τόμος Δ’ σελ. 2.115).

5 Δ. Σολωμός: «Η Φαρμακωμένη». Διον. Σολωμού «Άπαντα», σελ. 29-30. Eκδ. Δαμιανού.

6 Όλοφ Ζιγκόν: «Σωκράτης. Η εικόνα του στην ποίηση και την ιστορία», σελ. 75. Εκδ. «Γνώση», Αθήνα 1995.

7 Λεξικά Ανδριώτη, Μπαμπινιώτη, κ.ά.

8 Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν «Ηλίου», τόμ. ΙΓ’, σελ. 30-31.

9 Θεόδωρου Χενράιχ: «Λεξικό των δημωδών ονομάτων των φυτών της Ελλάδος». Εκδ. Τολίδη, Αθήνα.

10 Andrew Chevallier: «Βοτανοθεραπεία». Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια Θεραπευτικών Φυτών. Εκδ. Δομική, Αθήνα,1998, σελ. 192.

11  Όπως σημείωση 2, Δ. Δημητράκου: «Μέγα Λεξικόν όλης της ελληνικής γλώσσης». Εκδ. Οργ. «Ν. Ασημακόπουλος & ΣΙΑ», Αθήνα, 1964, τομ. 8, σελ. 4.223 («κώνειον»).

12 Ο Διοσκουρίδης (40-90 μ. Χ.) συνιστούσε μάλιστα την επάλειψη με πολτοποιημένο φυτό ή με το χυμό του, των όγκων, των διογκώσεων, των ελκών και των γεννητικών οργάνων σε περιπτώσεις πριαπισμού.

13 Όπως σημείωση 8.

14 Bλ. Εγκυκλοπαίδεια «Νέα Δομή», τόμ. 19, σελ. 176.

15 Χαρά Κιοσέ: «Οι Μακεδόνες στην Αθήνα. Οι άγνωστες πτυχές μιας περίεργης συνύπαρξης», Εφημ. «Το Bήμα», 17/6/2001.

16 Εγκυκλοπαίδεια Grand Larousse, τόμ. 2ος , σελ. 203. Αυτό θα μπορούσε να στηριχθεί σε δύο, κατά βάση, στοιχεία. Πρώτον την «προκλητική» απολογία του Σωκράτη, που σκοπίμως εξόργισε το ήδη αρνητικό ακροατήριο και, δεύτερο, στην άρνησή του να δραπετεύσει.

17 «Η δίκη του Σωκράτη» Περιοδικό Ε-Ιστορικά Νο 86 7/6/2.001, σελ. 3, (Βαγγέλης Παναγόπουλος).

———————————————————————————————————————————————————————-

Άλλη μία επιβεβαίωση ότι κάποιοι βρίσκονται ακόμη στον κόσμο τους! Θέλουν τώρα και έφιππο τον Πλαστήρα!!!

Το έχουμε γράψει ξανά. Κάποιοι εκεί στον Δήμο Χίου (και όχι μόνο…) βρίσκονται στον κόσμο τους! Το δείχνουν αυτό πολλά. Μα στα κορυφαία θα πρέπει να μπεί η έκκλησή τους για συγκέντρωση χρημάτων σ’ αυτή τη συγκυρία, προκειμένου να υλοποιηθεί το… «όραμα Σηφουνάκη» για το στήσιμο και έφιππου ανδριάντα, στον Νικόλαο Πλαστήρα!
Καλά, δεν σκέπτονται τις ανάγκες του κόσμου, αλλά δεν γνωρίζουν τουλάχιστον πώς ζούσε και πώς πέθανε ο Πλαστήρας; Αν ζούσε θα τους κυνηγούσε με τον βούρδουλα. Καλά λέει ο σοφός λαός μας, πως «πρώτα πεθαίνει ο άνθρωπος και μετά φεύγει το χούι του»..!

Από το γραφείο τύπου του Δήμου Χίου, λοιπόν, ανακοινώθηκαν τα παρακάτω:

«Ξεκίνησε εκ νέου η προσπάθεια για την  κατασκευή έφιππου ανδριάντα του στρατηγού Νικολάου Πλαστήρα στη Χίο με συμπαραστάτη το Δ.Σ. του Μορφωτικού Συνδέσμου Βαρβασίου Χίου “Ο Φάρος” και την εξ Αθηνών επιτροπή Επιτροπής Φιλοτέχνησης του αγάλματος.
Έχει ήδη κατασκευασθεί το εκμαγείο και ο Δήμαρχος Χίου αναμένεται να συναντηθεί με την επιτροπή στην Αθήνα, προκειμένου να γίνει συντονισμός των ενεργειών για την ολοκλήρωση του εγχειρήματος αυτού.
Την εν λόγω επιτροπή απαρτίζουν οι κάτωθι:
Απ. Κωστόπουλος, Ισμήνη Τριάντη, Χαρώνη Αργυρώ, Αξιωτάκη Ξανθίππη, Β. Πολυχρόνη, Μ. Αλβανού, Επαμ. Μπακάλης, Σ. Χατζιάρας, Παπαμαντέλης Δημήτριος
Καλούνται όσοι συμπολίτες μας έχουν την οικονομική δυνατότητα, να συνεισφέρουν για τη φιλοτέχνηση του ανδριάντα στον λογαριασμό του Συλλόγου  “Ο Φάρος” …

Από το γραφείο τύπου»

Μην ξεχάσετε να πάτε να καταθέσετε…..

Στη φωτο ο ανδριάντας του Στρατηγού Ν. Πλαστήρα από ορείχαλκο, έργο ύψους 2 μέτρων της Μαίρης Παπακωνσταντίνου, στην πλατειούλα του Ναυτικού Ομίλου Χίου, ο οποίος τοποθετήθηκε το 1987 με χορηγεία του Ροταριανού Ομίλου Χίου.

Τον είχανε πεζό, τώρα τον θέλουν και καβάλα. Δεν πρωτοτυπούν όμως γαιτί υπήρξε και ένα καλύτερο προηγούμενο: ο Αι Γιώργης μέχρι το 1.000 μ.Χ. απεικονίζονταν στις εικόνες πεζός. Το κάνανε καβαλάρη αργότερα!!!

———————————————————————————————————————————————————————

Κι εγώ που νόμιζα ότι από δω και πέρα θα ενδιαφέρονταν μόνο για το Βοτανικό Κήπο στα Νένητα!

———————————————————————————————————————————————————————

Αισθάνομαι όπως αυτό το παιδάκι που κέρδισε μια σακούλα καραμέλες: τις πρώτες τις καταβρόχθισε με λαιμαργία, αλλά όταν παρατήρησε ότι του απέμεναν λίγες, άρχισε να τις γεύεται με βαθιά απόλαυση.

Δεν έχω πια χρόνο για ατέρμονες συγκεντρώσεις όπου συζητούνται, καταστατικά, νόρμες, διαδικασίες και εσωτερικοί κανονισμοί, γνωρίζοντας ότι δε θα καταλήξει κανείς πουθενά.

Δεν έχω πια χρόνο για να ανέχομαι παράλογους ανθρώπους που παρά τη χρονολογική τους ηλικία, δεν έχουν μεγαλώσει.

Δεν έχω πια χρόνο για να λογομαχώ με μετριότητες.

Δε θέλω να βρίσκομαι σε συγκεντρώσεις όπου παρελαύνουν παραφουσκωμένοι εγωισμοί.

Δεν ανέχομαι τους χειριστικούς και τους καιροσκόπους.

Με ενοχλεί η ζήλια και όσοι προσπαθούν να υποτιμήσουν τους ικανότερους για να οικειοποιηθούν τη θέση τους, το ταλέντο τους και τα επιτεύγματα τους.
Μισώ, να είμαι μάρτυρας των ελαττωμάτων που γεννά η μάχη για ένα μεγαλοπρεπές αξίωμα. Οι άνθρωποι δεν συζητούν πια για το περιεχόμενο… μετά βίας για την επικεφαλίδα.

Ο χρόνος μου είναι λίγος για να συζητώ για τους τίτλους, τις επικεφαλίδες. Θέλω την ουσία,  η ψυχή μου βιάζεται…Μου μένουν λίγες καραμέλες στη σακούλα…

Θέλω να ζήσω δίπλα σε πρόσωπα με ανθρώπινη υπόσταση.

Που μπορούν να γελούν με τα λάθη τους.

Που δεν επαίρονται για το θρίαμβό τους.

Που δε θεωρούν τον εαυτό τους εκλεκτό, πριν από την ώρα τους.

Που δεν αποφεύγουν τις ευθύνες τους.

Που υπερασπίζονται την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.

Και που το μόνο που επιθυμούν είναι να βαδίζουν μαζί με την αλήθεια και την ειλικρίνεια.

Το ουσιώδες είναι αυτό που αξίζει τον κόπο στη ζωή.

Θέλω να περιτριγυρίζομαι από πρόσωπα που ξέρουν να αγγίζουν την καρδιά των ανθρώπων…

Άνθρωποι τους οποίους τα σκληρά χτυπήματα της ζωής τους δίδαξαν πως μεγαλώνει κανείς με απαλά αγγίγματα στην ψυχή.

Ναι, βιάζομαι, αλλά μόνο για να ζήσω με την ένταση που μόνο η ωριμότητα μπορεί να σου χαρίσει.

Σκοπεύω να μην πάει χαμένη καμιά από τις καραμέλες που μου απομένουν…Είμαι σίγουρος ότι ορισμένες θα είναι πιο νόστιμες απ’όσες έχω ήδη φάει.

Σκοπός μου είναι να φτάσω ως το τέλος ικανοποιημένος και σε ειρήνη με τη συνείδησή μου και τους αγαπημένους μου…»

Mario de Andrade (Ποιητής, συγγραφέας, δοκιμιογράφος και μουσικολόγος από τη Βραζιλία).